नांदेड जिल्हा - आर्थिक व सामाजिक निर्देशक डॅशबोर्ड

जिल्ह्यातील विविध आर्थिक व सामाजिक बाबींचे निवडक निर्देशक
प्रकाशनाचे वर्ष: २०२५
जिल्हा: नांदेड
संदर्भ वर्ष: २०२४-२५
डेटा लोड होत आहे...

क्षेत्रफळ व लोकसंख्या विश्लेषण

एकूण क्षेत्रफळ
१०,५२८
चौरस किलोमीटर
एकूण लोकसंख्या (२०२४-२५)
३३.६१
लक्ष (हजार)
लोकसंख्या घनता
३१९
प्रति चौ. कि.मी.
स्त्री-पुरुष प्रमाण
९४३
स्त्रिया प्रति हजार पुरुष

लोकसंख्या वाढ

शहरी-ग्रामीण विभाजन

लिंग गुणोत्तर कालमापन

ग्रामीण वसाहती

तपशीलवार माहिती

बाब परिमाण १९६०-६१ १९८०-८१ २०००-०१ २०२०-२१ २०२४-२५
क्षेत्रफळ क्षेत्र चौ.कि.मी. 10528 10528 10528 10528 10528
तालुके संख्या 8 8 16 16 16
गावे : वस्ती असलेली गावे संख्या 1325 1481 1578 1541 1541
एकूण लोकसंख्या हजार 1080 1749 2876 3361 3361
लोकसंख्येचे प्रमाण : शहरी टक्के 14.44 18.75 23.96 27.19 27.19

साक्षरता विश्लेषण

एकूण साक्षरता (२०२४-२५)
७५.४५%
+६.९३% वाढ
पुरुष साक्षरता
८४.२७%
उच्च प्रगती
स्त्री साक्षरता
६६.१४%
+११.०२% वाढ
ग्रामीण साक्षरता
७२.६०%
+७.३२% वाढ

साक्षरतेची ऐतिहासिक प्रगती

लिंगानुसार साक्षरता

क्षेत्रानुसार साक्षरता (२०२४-२५)

सामाजिक वर्गानुसार साक्षरता

साक्षरता माहिती

बाब परिमाण १९६०-६१ १९८०-८१ २०००-०१ २०२०-२१ २०२४-२५
पुरुष टक्के 24.8 42.4 81.14 84.27 84.27
स्त्रिया टक्के 5.2 15.6 55.12 66.14 66.14
एकूण टक्के 22.7 39 68.52 75.45 75.45
ग्रामीण टक्के 12.26 25.37 65.28 72.6 72.6
नागरी टक्के 32.26 48.9 78.61 82.99 82.99
अनुसुचित जाती टक्के 7.73 12.99 14.57 73.19 73.19
अनुसुचित जमाती टक्के 2.3 3.47 3.87 70.56 70.56

स्थानिक स्वराज्य संस्था

महानगरपालिका
१
संस्था
नगरपरिषदा
१२
संस्था
नगरपंचायती
४
संस्था
पंचायत समित्या
१६
संस्था
ग्राम पंचायती
१,३०९
संस्था

स्थानिक संस्थांची वाढ

संस्था वितरण (२०२४-२५)

ग्राम पंचायतींची वाढ

स्थानिक स्वराज्य संस्था माहिती

बाब परिमाण १९६०-६१ १९८०-८१ २०००-०१ २०२०-२१ २०२४-२५
महानगरपालिका संख्या 0 0 1 1 1
नगरपरिषदा संख्या 8 8 11 12 12
नगरपंचायती संख्या 0 0 0 4 4
कटक मंडळे संख्या 0 0 0 0 0
पंचायत समित्या संख्या 8 8 16 16 16
ग्राम पंचायती संख्या 1048 1121 1311 1309 1309

जिल्हा उत्पन्न विश्लेषण

निव्वळ जिल्हा उत्पन्न (२०२३-२४)
₹६७,००३
कोटी रुपये
दरडोई उत्पन्न (२०२३-२४)
₹१,८१,०१३
वार्षिक
राज्यातील हिस्सा
१.८९%
वाढत आहे

जिल्हा उत्पन्न वाढ

दरडोई उत्पन्न प्रगती

राज्यातील योगदान

आर्थिक निर्देशक

बाब परिमाण २०००-०१ २०२०-२१ २०२३-२४ वाढीचा दर
निव्वळ जिल्हा उत्पन्न ₹ कोटी 34.1 59,185 67,003 13.2%
निव्वळ दरडोई उत्पन्न रूपये 11976 160,802 181,013 12.6%
राज्याच्या उत्पन्नात जिल्ह्याचा हिस्सा टक्के 1.6 1.86 1.89

AI विश्लेषण व भविष्यवाणी

AI विश्लेषण

नांदेड जिल्ह्याने गेल्या ६ दशकांत उल्लेखनीय प्रगती केली आहे:

  • लोकसंख्या ३११% वाढली आहे (१०.८० ते ३३.६१ लाख)
  • साक्षरता दर २३२% वाढला आहे (२२.७% ते ७५.४५%)
  • शहरीकरणात ८८% वाढ (१४.४४% ते २७.१९%)
  • दरडोई उत्पन्न १,४११% वाढ (₹११,९७६ ते ₹१,८१,०१३)

प्रमुख यश: स्त्री साक्षरतेत ११.०२% ची ऐतिहासिक वाढ, ग्रामीण विकासात सातत्य

आव्हाने: लिंग गुणोत्तरात सुधारणेची गरज, ग्रामीण-शहरी विषमता कमी करणे

भविष्यवाणी व शिफारसी

२०३० पर्यंतचे लक्ष्य:

  • एकूण साक्षरता ८५% पर्यंत नेणे
  • स्त्री साक्षरता ७५% पर्यंत वाढवणे
  • दरडोई उत्पन्न ₹३,००,००० पर्यंत नेणे
  • लिंग गुणोत्तर ९५० पर्यंत सुधारणे

शिफारसी:

  1. स्त्री शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करणे
  2. ग्रामीण उद्योग विकास प्रकल्प सुरू करणे
  3. डिजिटल साक्षरता मोहीम हाती घेणे
  4. सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योगांना प्रोत्साहन
  5. आरोग्य सुविधांचा विस्तार

प्रमुख निर्देशकांचा सारांश

आर्थिक वाढीचा दर
१३.२%
(२०२०-२१ ते २०२३-२४)
साक्षरता वाढीचा दर
१०.१%
(२०००-०१ ते २०२४-२५)
लोकसंख्या वाढीचा दर
०.७%
वार्षिक (सध्याचा)
शहरीकरण दर
२७.१९%
आणि वाढत आहे