नांदेड जिल्हा - शेती व पिक उत्पादन डॅशबोर्ड

२०२४-२५ हंगामासाठी पिकांचे क्षेत्रफळ, उत्पादन व प्रगती विश्लेषण
एकूण पिके: 50
एकूण क्षेत्रफळ: 3492855 हेक्टर
एकूण उत्पादन: 1331219 मेट्रिक टन
सर्वाधिक क्षेत्रफळ
एकूण तेलबीया
477069 हेक्टर
सर्वाधिक उत्पादन
सोयाबिन
587440 मे. टन
सर्वाधिक वाढ
कापूस
165.31%
सर्वाधिक उत्पादकता
गहू
1566.62 किलो/हे.

पिक प्रकारानुसार क्षेत्रफळ वितरण

शीर्ष १० पिके - क्षेत्रफळानुसार

शीर्ष ५ पिके - क्षेत्रफळ

  • एकूण तेलबीया 477069 हे.
  • एकूण अन्नधान्ये 454958 हे.
  • एकूण तेलबीया - खरीप 453577 हे.
  • सोयाबिन 453128 हे.
  • एकूण कडधान्य 342089 हे.

शीर्ष ५ पिके - उत्पादन

  • सोयाबिन 587440 मे. टन
  • हरभरा 302536 मे. टन
  • कापूस 239519 मे. टन
  • गहू 69505 मे. टन
  • तूर 56056 मे. टन

शीर्ष ५ - उत्पादकता

  • गहू 1566.62 किलो/हे.
  • सोयाबिन 1296.41 किलो/हे.
  • ज्वारी - रब्बी 1270.12 किलो/हे.
  • हरभरा 1212.74 किलो/हे.
  • कापूस 1142.95 किलो/हे.

खरीप पिके (6 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
1 तांदूळ - खरीप 754 - - -
2 ज्वारी - खरीप 7858 620 4872 -32.89%
5 मका - खरीप 1567 - - -
13 भुईमूग - खरीप 2 - - -
14 तीळ - खरीप 278 - - -
16 सुर्यफुल - खरीप 0 - - -

इतर (8 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
3 बाजरी 37 - - -
4 नाचणी 0 - - 0%
15 कारळे 169 - - -
18 एरंडी 0 - - -
30 करडई 8426 - - -
31 जवस 66 - - -
36 तंबाखू 0 - - -
50 एकूण अन्नधान्ये 454958 - - -8.58%

तृणधान्ये (7 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
6 इतर तृणधान्ये - खरीप 100 - - -
7 एकूण तृणधान्ये - खरीप 10316 - - -32.89%
25 इतर तृणधान्ये - रब्बी 175 - - -
26 एकूण तृणधान्ये - रब्बी 96171 - - -14.92%
39 इतर तृणधान्ये - उन्हाळी 0 - - -
40 एकूण तृणधान्ये - उन्हाळी 6382 - - 0%
47 एकूण तृणधान्ये 112869 - - -15.79%

मुख्य कडधान्ये (4 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
8 तूर 62113 902.48 56056 -15.76%
9 मूग 14931 621.35 9277 -16.52%
10 उडीद 14546 672.87 9788 -10.14%
27 हरभरा 249465 1212.74 302536 12.36%

कडधान्ये (7 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
11 इतर कडधान्य - खरीप 57 - - 0%
12 एकूण कडधान्य - खरीप 91647 - - -15.16%
28 इतर कडधान्य - रब्बी 857 - - -
29 एकूण कडधान्य - रब्बी 250322 - - 12.36%
41 इतर कडधान्य - उन्हाळी 120 - - -
42 एकूण कडधान्य - उन्हाळी 120 - - 0%
48 एकूण कडधान्य 342089 - - 5.55%

मुख्य तेलबीया (2 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
17 सोयाबिन 453128 1296.41 587440 -12.14%
21 कापूस 209562 1142.95 239519 165.31%

तेलबीया (6 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
19 एकूण तेलबीया - खरीप 453577 - - -12.14%
34 इतर तेलबीया - रब्बी 1588 - - -
35 एकूण तेलबीया - रब्बी 10512 - - -100%
45 इतर तेलबीया - उन्हाळी 4246 - - 0%
46 एकूण तेलबीया - उन्हाळी 12980 - - -100%
49 एकूण तेलबीया 477069 - - -14.37%

नगदी पिके (1 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
20 ऊस (प्रति हेक्टर टन) 32254 - - -

रब्बी पिके (4 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
22 ज्वारी - रब्बी 41119 1270.12 52226 -13.57%
24 मका - रब्बी 10511 - - -
32 तीळ - रब्बी 324 - - -
33 सुर्यफुल - रब्बी 108 - - -

मुख्य अन्नधान्ये (1 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
23 गहू 44366 1566.62 69505 11.63%

उन्हाळी पिके (4 पिके)

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
37 तांदूळ - उन्हाळी 387 - - -
38 मका - उन्हाळी 5995 - - -
43 भुईमूग - उन्हाळी 8704 - - -
44 सुर्यफुल - उन्हाळी 30 - - -

AI विश्लेषण व अंतर्दृष्टी

AI विश्लेषण

प्रमुख निरीक्षणे:

  • सोयाबिन हे सर्वाधिक क्षेत्रफळ (453128 हेक्टर) व्यापणारे पीक
  • कापूस उत्पादनात १६५.३१% वाढ - उल्लेखनीय वाढ
  • हरभरा उत्पादनात १२.३६% वाढ - सकारात्मक प्रगती
  • तूर, मूग, उडीद या कडधान्यांमध्ये १०-१६% घट
  • ज्वारी (खरीप) मध्ये ३२.८९% घट - चिंतेचा विषय

AI शिफारसी:

  1. कडधान्य पिकांवर लक्ष केंद्रित करून उत्पादन वाढवणे
  2. ज्वारी उत्पादनासाठी नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर
  3. सोयाबिन व कापूस या नगदी पिकांचा विस्तार
  4. पाण्याचा कार्यक्षम वापर करणारी पिके लावणे

तुलनात्मक विश्लेषण

क्षेत्रफळ वितरण:

  • तृणधान्ये: 9.7% (338570 हेक्टर)
  • कडधान्ये: 29.6% (1034973 हेक्टर)
  • तेलबीया: 46.7% (1631970 हेक्टर)

हंगामानुसार वितरण:

  • खरीप: सोयाबिन, कापूस, तूर प्रमुख
  • रब्बी: गहू, हरभरा, ज्वारी प्रमुख
  • उन्हाळी: मर्यादित पीक क्षेत्र

उत्पादकता तुलना:

  • सर्वाधिक: गहू (१५६६ किलो/हेक्टर)
  • सर्वात कमी: ज्वारी - खरीप (६२० किलो/हेक्टर)
  • सरासरी उत्पादकता: सुधारणेची गरज

भविष्यातील दिशा

२०३० पर्यंतची लक्ष्ये:

  • सर्व पिकांची उत्पादकता २०% वाढवणे
  • कडधान्य उत्पादन ५०% वाढवणे
  • पाण्याचा वापर ३०% कमी करणे
  • सेंद्रिय शेतीचा प्रसार ४०% करणे

रणनीती:

  1. उन्नत बियाणे तंत्रज्ञानाचा वापर
  2. सूक्ष्म सिंचन प्रणालीचा प्रसार
  3. समन्वित कीटक नियंत्रण
  4. डिजिटल शेती साधने
  5. बाजाराशी थेट संपर्क

ही विश्लेषणे वास्तविक डेटा आणि AI अल्गोरिदमवर आधारित आहेत.

संपूर्ण पिक डेटा

अ. क्र. पिकाचे नाव क्षेत्रफळ (हेक्टर) उत्पादकता (किलो/हे.) एकूण उत्पादन (मे. टन) गेल्या वर्षीची तुलना
1 तांदूळ - खरीप 754 - - -
2 ज्वारी - खरीप 7858 620 4872 -32.89%
3 बाजरी 37 - - -
4 नाचणी 0 - - -
5 मका - खरीप 1567 - - -
6 इतर तृणधान्ये - खरीप 100 - - -
7 एकूण तृणधान्ये - खरीप 10316 - - -32.89%
8 तूर 62113 902.48 56056 -15.76%
9 मूग 14931 621.35 9277 -16.52%
10 उडीद 14546 672.87 9788 -10.14%
11 इतर कडधान्य - खरीप 57 - - -
12 एकूण कडधान्य - खरीप 91647 - - -15.16%
13 भुईमूग - खरीप 2 - - -
14 तीळ - खरीप 278 - - -
15 कारळे 169 - - -
16 सुर्यफुल - खरीप 0 - - -
17 सोयाबिन 453128 1296.41 587440 -12.14%
18 एरंडी 0 - - -
19 एकूण तेलबीया - खरीप 453577 - - -12.14%
20 ऊस (प्रति हेक्टर टन) 32254 - - -
21 कापूस 209562 1142.95 239519 165.31%
22 ज्वारी - रब्बी 41119 1270.12 52226 -13.57%
23 गहू 44366 1566.62 69505 11.63%
24 मका - रब्बी 10511 - - -
25 इतर तृणधान्ये - रब्बी 175 - - -
26 एकूण तृणधान्ये - रब्बी 96171 - - -14.92%
27 हरभरा 249465 1212.74 302536 12.36%
28 इतर कडधान्य - रब्बी 857 - - -
29 एकूण कडधान्य - रब्बी 250322 - - 12.36%
30 करडई 8426 - - -
31 जवस 66 - - -
32 तीळ - रब्बी 324 - - -
33 सुर्यफुल - रब्बी 108 - - -
34 इतर तेलबीया - रब्बी 1588 - - -
35 एकूण तेलबीया - रब्बी 10512 - - -100%
36 तंबाखू 0 - - -
37 तांदूळ - उन्हाळी 387 - - -
38 मका - उन्हाळी 5995 - - -
39 इतर तृणधान्ये - उन्हाळी 0 - - -
40 एकूण तृणधान्ये - उन्हाळी 6382 - - -
41 इतर कडधान्य - उन्हाळी 120 - - -
42 एकूण कडधान्य - उन्हाळी 120 - - -
43 भुईमूग - उन्हाळी 8704 - - -
44 सुर्यफुल - उन्हाळी 30 - - -
45 इतर तेलबीया - उन्हाळी 4246 - - -
46 एकूण तेलबीया - उन्हाळी 12980 - - -100%
47 एकूण तृणधान्ये 112869 - - -15.79%
48 एकूण कडधान्य 342089 - - 5.55%
49 एकूण तेलबीया 477069 - - -14.37%
50 एकूण अन्नधान्ये 454958 - - -8.58%